
9 դիտում
Ֆիզիկական ակտիվությունն ու սպորտը տղամարդու առողջության և կյանքի որակի համար պարզապես «լավ սովորություն» չեն, այլ կենսաբանական անհրաժեշտություն։
Տղամարդու օրգանիզմն ունի որոշակի հորմոնալ և ֆիզիոլոգիական առանձնահատկություններ, որոնց ճիշտ գործունեությունն ուղղակիորեն կապված է շարժման հետ։
Սպորտը և ֆիզիկական ակտիվությունը կոնկրետ խնդիրներ են լուծում տղամարդկանց համար: Ձեր ուշադրությանն ենք ներկայացնում հետաքրքիր փաստեր այն մասին, թե ինչ ազդեցություն է ունենում սպորտը տղամարդկանց առողջության վրա:
Համալսարանական վերլուծական կենտրոնն է անդրադարձել թեմային:
1. Հորմոնալ հաշվեկշիռ և տեստոստերոն:
Տեստոստերոնը տղամարդու հիմնական հորմոնն է, որը պատասխանատու է մկանային զանգվածի, էներգիայի, լիբիդոյի և նույնիսկ տրամադրության համար։ 30 տարեկանից հետո տղամարդկանց մոտ տեստոստերոնի մակարդակը բնականոն կերպով տարեկան նվազում է մոտ 1-2%-ով, բայց սպորտը դանդաղեցնում է այդ գործընթացը։
Ուժային մարզումները (ծանրություններով) և բարձր ինտենսիվության ինտերվալային մարզումները (HIIT) բնական ճանապարհով խթանում են տեստոստերոնի արտադրությունը, բարելավում սեռական առողջությունը, կանխում վաղաժամ ծերացումը և մկանների կորուստը։
2. Սիրտ-անոթային համակարգի պաշտպանություն:
Վիճակագրորեն տղամարդիկ ավելի հակված են սիրտ-անոթային հիվանդությունների (ինֆարկտ, կաթված, հիպերտոնիա), ընդ որում՝ ավելի երիտասարդ տարիքում, քան կանայք։
Կանոնավոր կարդիո մարզումները (վազք, հեծանիվ, լող, արագ քայլք) ամրացնում են սրտամկանը, իջեցնում են «վատ» խոլեստերինի (LDL) մակարդակը և բարձրացնում «լավը» (HDL)։ Սիրտ-անոթային հիվանդությունների առաջացման ռիսկը նվազում է 30-40%-ով`ֆիզիկական ակտիվության շնորհիվ։ Ակտիվությունը իջեցնում է ճնշումը, բարելավում խոլեստերինի ցուցանիշները և պահում անոթներն առաձգական։
3. Մետաբոլիկ առողջություն և II տիպի դիաբետ:
Տղամարդիկ հաճախ ունենում են ճարպակալման «որովայնային» տեսակը, երբ ճարպը կուտակվում է որովայնի շրջանում և ներքին օրգանների շուրջը։ Սա ուղիղ ճանապարհ է դեպի ինսուլինակայունություն և II տիպի դիաբետ։
Ֆիզիկական ակտիվությունը մեծացնում է մկանների զգայունությունը ինսուլինի նկատմամբ։ Մկանները սկսում են գլյուկոզան արդյունավետորեն օգտագործել որպես էներգիայի աղբյուր։ Կանոնավոր շարժում կատարելը նվազեցնում է նաև 2-րդ տիպի շաքարային դիաբետի ռիսկը, որը տղամարդկանց մոտ ավելի հաճախ է հանդիպում։
4. Տղամարդու սպեցիֆիկ հիվանդությունների կանխարգելում:
Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ չափավոր ֆիզիկական ակտիվությունը բարելավում է փոքր կոնքի օրգանների արյան շրջանառությունը։
Ֆիզիկապես ակտիվ տղամարդկանց մոտ շագանակագեղձի բորբոքման և ադենոմայի զարգացման հավանականությունը զգալիորեն ավելի ցածր է։ Որոշ տվյալներով՝ այն նվազեցնում է նաև շագանակագեղձի քաղցկեղի ռիսկը։ Բացի դրանից, պահպանում է էրեկտիլ ֆունկցիան։
5. Հենաշարժողական համակարգի ամրապնդում.
Տարիքի հետ կապված ոսկրային խտության կորուստը և հոդացավերը խնդիր են դառնում նաև տղամարդկանց համար, հատկապես նստակյաց կյանք վարողների մոտ։
Ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունը ստիպում է ոսկրերին պահպանել իրենց խտությունը, իսկ հոդերի շուրջը ձևավորվող մկանային կորսետը թուլացնում է ողնաշարի և ծնկների վրա ընկնող ճնշումը։
Ֆիզիկական ակտիվությունը կանխարգելում է ողնաշարի ճողվածքները, արթրոզները, մեջքի ցավերը։
Կարևոր նկատառում՝ ամենավատ սովորությունը նստակյաց կյանքն է, նույնիսկ եթե օրը 1 ժամ մարզվում եք, բայց մնացած 10 ժամը նստած եք անցկացնում, ռիսկերը մնում են բարձր։ խորհուրդ է տրվում ամեն 30-60 րոպեն մեկ վեր կենալ ու քայլել 2-3 րոպե։
6. Կյանքի որակը և հոգեկան առողջությունը:
Սպորտն ազդում է ոչ միայն մարմնի, այլև տղամարդու էմոցիոնալ ու ինտելեկտուալ վիճակի վրա.
• Սթրեսի կառավարում. Ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության ժամանակ այրվում է «սթրեսի հորմոնը»՝ կորտիզոլը, և արտադրվում են էնդորֆիններ («երջանկության հորմոններ»)։ Սա արդյունավետ միջոց է դեպրեսիվ վիճակների և տագնապայնության դեմ։
• Քնի որակ. Կանոնավոր մարզվող տղամարդիկ ունենում են ավելի խորը և վերականգնող քուն, ինչն անհրաժեշտ է ուղեղի լիարժեք աշխատանքի համար։
• Կոգնիտիվ ֆունկցիաներ. Սպորտը բարելավում է ուղեղի արյան շրջանառությունը, ինչը նպաստում է կենտրոնացմանը, հիշողությանը և որոշումներ կայացնելու արագությանը (ինչը չափազանց կարևոր է աշխատանքային արդյունավետության համար)։